Leki przeciwbólowe a nerki

Dlaczego nerki reagują na NLPZ

Prostaglandyny, które hamują NLPZ, pomagają utrzymać właściwy przepływ krwi przez nerki, zwłaszcza gdy organizmowi brakuje płynów. To one rozszerzają naczynia doprowadzające krew do kłębuszków nerkowych. Gdy leku jest dużo, a nerki i tak pracują na granicy, ten mechanizm ochronny słabnie. Przepływ krwi maleje, a nerki gorzej filtrują. U zdrowej, dobrze nawodnionej osoby krótka kuracja rzadko robi różnicę, ale przy obciążeniach ryzyko rośnie.

Kiedy ryzyko jest największe

Nerki są najbardziej narażone wtedy, gdy jednocześnie brakuje płynów. Odwodnienie przy gorączce, biegunce, wymiotach albo w upał to sytuacja, w której NLPZ najłatwiej im zaszkodzi. Dokłada się do tego jednoczesne przyjmowanie leków na nadciśnienie i diuretyków, bo one też wpływają na gospodarkę wodną. Połączenie NLPZ, diuretyku i inhibitora ACE bywa nazywane trójką ryzyka dla nerek i wymaga szczególnej ostrożności.

Kto jest bardziej narażony

• Osoby z przewlekłą chorobą nerek lub po epizodach ich niewydolności.
• Osoby starsze, u których czynność nerek naturalnie się obniża.
• Osoby odwodnione, na przykład przy gorączce, biegunce lub upale.
• Przyjmujący jednocześnie leki na nadciśnienie lub diuretyki.

Ciężka niewydolność nerek jest przeciwwskazaniem do stosowania tych leków, o czym piszemy na stronach o Nimesilu, Ketonalu i naproksenie. Przy łagodniejszych zaburzeniach o dawce i czasie leczenia decyduje lekarz.

Objawy, które powinny zaniepokoić

Pogorszenie pracy nerek nie zawsze boli. Zwróć jednak uwagę na sygnały, które mogą świadczyć o zatrzymywaniu płynów lub gorszej filtracji.

• obrzęki wokół kostek, twarzy lub dłoni,
• wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu,
• szybki przyrost masy ciała z zatrzymania wody,
• nietypowe zmęczenie i osłabienie.

Jeśli takie objawy pojawią się podczas kuracji NLPZ, zwłaszcza u osoby z grupy ryzyka, skontaktuj się z lekarzem. Nie kontynuuj leczenia na własną rękę.

Jak zmniejszyć ryzyko

• Pij odpowiednio dużo wody w czasie kuracji.
• Stosuj lek najkrócej, jak potrzeba, i w najmniejszej skutecznej dawce.
• Powiedz lekarzowi o chorobach nerek i lekach na nadciśnienie.
• Nie łącz kilku leków z grupy NLPZ naraz.
• Przy gorączce lub biegunce zadbaj o nawodnienie, zanim sięgniesz po NLPZ.

Zasady łączenia leków przeciwbólowych rozpisaliśmy w tekście Jak bezpiecznie łączyć leki przeciwbólowe, a wpływ NLPZ na ciśnienie w tekście Leki przeciwbólowe a nadciśnienie.

Ból nerek a ból od nerek

Warto rozdzielić dwie sytuacje, bo bywają mylone. Pierwsza to ból nerek, na przykład kolka nerkowa przy kamicy, który sam w sobie bywa wskazaniem do leczenia przeciwbólowego, czasem właśnie NLPZ, ale pod okiem lekarza. Druga to obciążenie nerek przez lek przeciwbólowy, o którym piszemy w tym tekście. To, że ktoś ma ból w okolicy nerek, nie znaczy automatycznie, że NLPZ mu zaszkodzi, ani że jest dla niego bezpieczny. Dlatego przy bólu w tej okolicy, zwłaszcza z gorączką, krwią w moczu lub dreszczami, nie leczy się na własną rękę, tylko zgłasza do lekarza, który ustali przyczynę i dobierze leczenie.

Co sprawdza lekarz przed receptą

Przy wystawianiu recepty na NLPZ lekarz bierze pod uwagę wcześniejsze choroby nerek, wyniki badań, jeśli je masz, przyjmowane leki na nadciśnienie i diuretyki oraz to, jak długa ma być kuracja. Nie potrzebuje przy tym za każdym razem nowych badań krwi, ale informacja o przewlekłej chorobie nerek zmienia decyzję: może to być niższa dawka, krótszy czas albo inny lek. Dlatego w wywiadzie online warto uczciwie zaznaczyć choroby nerek i pełną listę przyjmowanych preparatów, bo to na ich podstawie lekarz ocenia bezpieczeństwo.

Nerki, żołądek i serce razem

Warto patrzeć na to całościowo. Ten sam mechanizm, czyli hamowanie prostaglandyn, obciąża jednocześnie żołądek, nerki i układ krążenia. Dlatego zasady bezpieczeństwa są wspólne: najniższa skuteczna dawka, najkrótszy czas, jeden NLPZ i bez alkoholu. O żołądku piszemy w tekście Leki przeciwbólowe a żołądek. Im więcej masz obciążeń, tym ważniejsze, by dobór leku ustalić z lekarzem, a nie samodzielnie.

Najczęstsze pytania